czwartek, 7 kwietnia 2016

Ceremonia herbaty - Droga herbaty

Inaczej chanoyu, sadou, chadou

Chanoyu znaczy wrzątek na herbatę, a sadou lub chadou drogę herbaty. Jest to uroczysty rytuał podawania i picia herbaty. Była to kiedyś sztuka przeznaczona wyłącznie dla arystokracji dworskiej, wojskowej i kleru.
Spopularyzowano ją na początku okresu Kamakura (1192 r. - 1333 r.) mimo, iż samą herbatę Japonia poznała w okresie Nara (710-794).
W kręgach arystokracji pojawił się nowy rodzaj rozwywki; konkursy herbaciane (jap. toucha). Podczas uroczystych spotkań stosowano czarek i innych przyborów, które były sprowadzane z kontynentu.

Klasztory buddyjskie promowały wyciszony i skromny styl, a osobą, która miała istotny wpływ na ten rodzaj ceremonii  był mnich Musou Soseki. Odejście od tej formy zapoczątkował cesarz Noami (1397-1471) i jego potomkowie, którzy wprowadzili owy zwyczaj na dwór siouguna jako dostojne i spokojne spotkania herbaciane.

Do niezbędnych przedmiotów istotnych podczas ceremonii herbaty należy:
kociolek ustawiony na palenisku wbuowany w podloge (ro)
kociolek do gotowaina wody (chagama)
pojemnik na wode (mizusashi)
bambusowe czerpadełko na wodę (hishaku)
pojemnik na herbate (chaire)
czerpadełko na herbate (chashaku)
bambusowy pedzelek do mieszania herbaty (chasen)
podstawka do pokrywki kociołka (futa)
naczynko do herbaty (chawan)

W ceremomii istotne są przedmioty dekoracyjne ikebana lub zroj z kaligrafia, a uczestnik ceremonii jest zaopatrzony w ozdobny wachlarz (sensu) i materiał (fukusa), którym wyciera naczynia po ich sprawdzeniu i specjalny papier (kaishi), na którym ukłąda się słodycze i wyciera się brzegi herbaty po degustacji.

Pawilony herbaciane są różnych rozmiarów, ale pomieszczenie powinno wynosić 4 i pół tatami. Jest tam wnęka dekoracyjna (tokonoma), palenisko i pomieszczenie, w którym przechowuje się przyrządy potrzebne do ceremonii.

Najsłaniejsze pawilony, w których odbywają się spotkania:
Taian (Kioto) i Joan (Inuyama, prefektura Aichi); został on przeniesiony z Kioto w jej oryginalnej formie.

Ceremonia picia herbaty wymaga praktyk. Każdy ruch, gest jest istotny i nie ma miejsca na inprowizacje!

Przykład ceremonii z youtube. Możemy zauważyć jak kobieta z ogromną precyzja dba o każdy szczegół.

https://www.youtube.com/watch?v=7tt7NBIVeMY






środa, 21 października 2015

AMIGURUMI

Co to amigurumi??

Jest to japońska, tradycyjna metoda robienia słodkich, malutkich maskotek.
Nazwa pochodzi od słów ami co oznacza szydełkowanie, a nuigurumi wypchane laleczki.
Maskotki zyskały popularność zwłaszcza na zachodzie w 2003 roku. W 2006 można było je zakupić w serwisie internetowym Etsy, który zajmował się dokonywaniem sprzedaży i zakupów w zasięgu międzynarodowym produktów ręcznie wykonanych w tradycyjny sposób. Do tej pory są bardzo popularne i posiadają rzeszę fanów w całym świecie.
Najczęściej zabawki były przedstawiane stylem chibi, czyli duża, kulista głowa oraz mały niewymiarowy korpus i kończyny. Posiadają również inne kształty np. możemy spotkać amigrumi w kształcie jedzenia.

Oto przykłady :)






Kawaii :3

Chociaż bywają w wersji creepy ;D





poniedziałek, 24 sierpnia 2015

Okresy historyczne: Muromachi, Azuchi Momoyama, Edo

Notka: Wybaczcie, ale najwyraźniej lenistwo (no bo co innego??) pozwoliło mi zapomnieć o blogu. Obiecuję poprawę ;)

Muromachi (1333r. - 1573r.) - znana również pod nazwą Muromachi-Ashikaga. Nazwa pochodzi od siedziby bafuku*, która mieściła się w Muromachi (dawniej dzielnica Kioto). Nastąpił początek rozdrobnienia feudalnego i rozpadu kraju na autonomiczne regiony. Kulturowo wydziela się dwa podokresy: Kitayama (połowa XIV - początek XV w.) i Higashiyama (połowa XVI - początek XVI w .) związane z działąlnością dwóch wybitnych dla tego okresu mecenasów i koneserów sztuki, siogunów Yoshimitu i Yoshimasy. Centrum rozwoju sztuki było Kioto. Dzięki Musou Sousekiego (1275-1351) doszło do rozpowszechnienia zen** w kraju i powołania systemu gozan***. Dzięki alternatywnym kontaktom z Państwem Środka wpływy chińskie zaznaczały się w filozofii i sztuce. Rozwijała się wymiana handlowa. Z Chin sprowadzano przedmioty chińskie (karamono). Pod wpływem zen rozwinęło się malarstwo (przede wszystkim monochromatyczne suibokuga, ikebana i kaligrafia. Wysoki poziom osiągnęła sztuka ogrodowa i ceramika, która była wytwarzana na potrzeby intensywnie rozwijającej się ceremonii picia herbaty. Został zapoczątkowany teatr No. Znane zabytki tego okresu to: Ginkakuji, Kinkakuji, Rouanji.
*Bafuku - System rządów wojskowych. Zdominowano scenę polityczną w latach 1192 - 1867.
**Zen - Medytacja. Odkrycie natury i własnego świata oraz współgranie razem z nią.
***Gozan - Pełna nazwa gozan jissetsu, czyli system pięciu gór. Stworzono go w XVI w dla promowania religii zen.

Ginkakuji


Azuchi - Momoyama (1573r. - 1603r.) - Władzę w państwie spawowali Oda Nobunaga (Okres Azuchi, 1573-1582) i Toyotomi Hideyoshi (okres Momoyama, 1582-1603) Nazwa pochodzi od lokalizacji ich siedzib: zamku Azuchi w Omi (prefektura Shiga) i zamku Fushimi w miejscowości Momoyama (Kioto). W tym oktesie w około 1542 roku pojawili się Europejczycy. Dzięki jezuity Franciszka Ksawerego przeniknęło chrześcijaństwo. W kulturze rozwinęły się nowości z epoki Muromachi m.in. ceremonia herbaty, teatr no, suibokuga, malarstwo rodzajowe (kakemono, wielopłaszczyznowe malarstwo dekoracyjne np. fusuma i parawany i obrazy z gatunku "namban" <południowi barbarzyńcy>). Wprowadzono druk. Panowałą moda na stroje zachodnie, europejskie przedmioty codziennego użytku, tytoń, fajki i ekstrawaganckie ozdoby w postaci krucyfiksów i różańców.
Fusuma


Edo (1603r. - 1868r.) - Przełomowym momentem tego okresu była bitwa pod Sekigaharą w 1600 roku oraz dla domu Tokugawa. Tokugawie Ieyasu przez niektórych członków rady regencyjnej powołanej przed śmiercią przez Toyotomiego Hideyoskiego do opieki nad swym synem Hideyorim była skutkiem braku zgody politycznej. Zwycięska dla Ieyasu bitwa lub rok otrzymania przez niego inwestytury w 1603 r. wyznaczają początek epoki. Ieyasu rozpoczął działania, które miały spowodować skonsolidowanie władzy i utworzenie władzy znanego jako bakuhan*. Dom Toyotomi został zniszczony w roku 1615. Hideyori popełnił samobójstwo, a jego stronników wspieranych przez roninów zabito. Nowa struktura rządu ukształtowała się pod koniec rządów trzeciego sioguna Iemitsu (sprawował urząd od 1622 do 1651). System opierał się na ośrodku władzy bafuku i autonimicznych hanach (władzę nad nimi sprawowali książęta feudalni zwani daniyou). Wszyscy byli wasalami sioguna, który stał na czele centralnej władzy. Polityczną stolice państwa stanowiło Edo. Do momentu umocnienia dynastii obowiązywał zwyczaj rezygnacji z tytułu sioguna aby zapewnić nominację potomkowi. Od 1615r. życia cesarza i dworu regulowały zasady sformułowane w dokumencie Kuge shohatto. Zmniejszyły one swobodę monarchy i poddanych. Zabroniono im opuszczania Kioto, a ich rozrywką miały stanowić kaligrafia, literatura i poezja. Ieyasu przeprowadził wiele reform. Jedną z nich miała za zadanie kontrolowanie nad rodami wojskowymi i damiyou. Podzielono je na dwie kategorie zgodne ze związkami domu Tokugawa. Pierwszą grupę tworzylo "dziedziczni wasale" rodu (fudai daimyou). Byli to sojusznicy Tokugawów. Grupę drugą stanowili "zewnętrzni panowie" (tozama daimyou), którzy uznali władzę rodu dopiero po zwycięstwie pod Sekigaharą. Kontrolę nad nimi miały zapewnić redystrybucja hanów i przymusowe osiedlenia.
Przeprowadzono podział na klasy społeczne. Uprzywilejowaną grupą byli samurajowie. Stopniowo wprowadzano edykty antychrześcijańskie, które doprowadziły do wyrzucenia z kraju obcokrajowców (1638 r.). W roku 1639 Japonia wkroczyła w proces izolacji i odcięła się od wpływów zachodnich. Kilka regionów posiadało kontakt z zagranica; handel z Chinczykami i Holendrami kontunuowano na sztucznej wyspie Deshima (Dejima) nieopodal Nagasaki, han Tsushimy (obecnie prefektura Nagasaki) kontakty z Koreą. Dzięi izolacji nastał czas stabilizacji i spokoju, jednocześnie spowodowało to opóźnienie rozwoju gospodarczego i stagnacji. Na początku XVIII wieku rozpoczął się kryzys ekonomiczny. Pojawiło się niezadowolenie wszystkich warstw społecznych oraz bunt chłopów (tzw bunty ryżowe). Bafuku próbowało złagodzenia sytuacji reformami gospodarczymi. Otwieranie Japonii rozpoczęło się na przełomie XVIII i XIX wieku. Był to długoletni proces zakańczania izolacji oraz odkrywania kontaktów handlowych.
Okres Edo był epoką aktywnej działalności intelektualnej. Prezentuję się przede wszystkim myśl konfucjańska i neokonfucjańska.
Kultura rozwinęła się u schyłku XVII i na początku XVIII wieku w okresie rządów sioguna Tsunayoshiego (urząd 1680 - 1709). Etap ten był zwany Genroki. Rzowinął się najważniejszy gatunek epoki; ukiyoe. Tradycyjne szkoły reprezentowała szkoła Kanou, która zajmowała się malarstwem dekoracyjnym. Jako wyjątkowe dzieło zalicza się mauzoleum Tokugawów, czyli zespół świątynny Tokoushougu. w Nikko (prefektura Tochigi) wybudowany w stylu japońskiego baroku. Pojawiły się nowe formy poetyckie haikai i haiku. W sztuce dominowała tematyka świecka, radość życia i dowolność.
*bakuhan - połączenie bakufu i han.






niedziela, 4 maja 2014

Okresy historyczne: Nara, Heian, Kamakura.

Nara (710 r. - 794 r.) - Najkrótszy okres w historiografii Japoni. Początek wyznaczył moment przeniesienia stolicy z Fujiwary (Kashihara, prefektura Nara) do Nary z polecenia cesarzowej Gemmej (661 r. - 721 r. panowała 707 r. - 715 r.), która formalnie otrzymała nazwę Heijiou Kyo (Stolica Pokoju). Nara pełniła funkcję stolicy tylko przez 74 lata, lecz i tak w tym czasie kolejni władcy przenosili się czasowo do innych rezydencji. Był to okres rodu cesarskiego i największej realnej władzy cesarskiej. Buddyzm dotarł stopniowo do wszystkich warstw społecznych, a świątynie buddyjskie i klasztory zyskały pozycję ważnych ośrodków naukowych i ekonomicznych. Ważną rolę w jego promowaniu pełnił cesarz Shomu. W 741 riku wydał edykt z nakazem budowy klasztorów męskich i żeńskich, po jednym w każdej prowincji, natomiast w 743 roku zapowiedział ufundowanie posągu buddy Rushana znanego dzisiaj jako posąg Wielkiego Buddy z Nary. Na tronie japońskim zasiadały trzy władczynie: Gemmej, Gensho (680 r. - 748 r., panowała 715 r. - 724 r.) i Koken (panowała 794 r. - 758 r.), która objęła tron po raz drugi jako cesarzowa Shotoku. Była to ostatnia kobieta, która zasiadała na japońskim tronie w wyniku skomplikowanych rozgrywek politycznych i intryg. Po zakończeniu rządów cesarzowej Koken - Shotoku wprowadzono zakaz osadzania kobiet na tronie. Walki o wpływy na dworze doprowadziły do osłabienia władzy cesarskiej.
Okres Nara był istotnym okresem dla rozwoju kultury. Kontakty z Chinami wpłynęły na gwałtowną sinizację* kraju. Zawdzięczano to działalności mnichów, którzy przekazywali z kontynentu wiedzę, kulturę, towary i informacje. Najważniejsze budynki z tej epoki to: Siedem Wielkich Świątyń (Shichi daiji) w Narze: Todaiji, Saidaiji, Daianji, Kofukuji, Toshodaiji, Yakushiji i Gankoji. Językiem urzędowym był chiński, do kraju sprowadzono pismo. Wpływy chińskie byłby widoczne w malarstwie i rzeźbie. W pierwszej połowie VII wieku. zaczął się wykształcać synkretyzm religijny. Powstawały najważniejsze japońskie dzieła historiograficzne: kroniki Kojiki (Księga Dawnych Wydarzeń, 721 r.), Nihonshoki (Kroniki japońskie, 720 r., inaczej Nihongi), a także fudoki (opisy ziem i obyczajów) oraz antologia poezji Manyoshu. 

*Sinizacja - jest to proces, który w sposób przymusowy wprowadza w życie tradycję, język chiński, kulturę i strukturę społeczno-gospodarczą.

Heian (794 r. - 1192 r.) - Początek epoki uznaje się rok 794 r., kiedy cesarz Kammu (737 r. - 806 r., panował 781 r. - 806r.)zdecydował przenieść ośrodek władzy z Nagaoki (południowo-zachodnia część Kioto) do Heian kyou (Stolica Spokoju i Pokoju). Z czasem nowa stolica otrzymała nazwę Kioto. Miejsce ośrodka władzy przemieszczany był kilkakrotnie, lecz formalnie miasto było siedzibą cesarza i dworu cesarskiego do 1869 r.
Najważniejszym wydarzeniem tej epoki był upadek autorytetu władzy cesarskiej za rządów następców cesarza Kammu. Możny ród Fujiwara, który w IX w. zdominował scenę polityczną i przejął realną władzę. Objęcie tronu przez małoletniego cesarza Seiwę (850 r. - 880 r., panował 858 r. - 876 r.) stało się pretekstem do utworzenia urzędu regenta (sesshou). Stanowisko objął Fujiwara no Yoshifusa. W 880 r., kiedy syn Seiwy cesarz Yozei (868 r. - 949 r., panował 876 r. 884 r.) osiągnął pełnoletność, aby nie dopuścić do utraty wpływów ród Fujiwara zamienił tytuł regenta na tytuł kanclerza (kampaku). W ten sposób powstała nowa forma rządów zwana rządami regentów i kanclerzy, w której ród Fujiwarów odgrywał kluczową rolę. Więzy z rodem cesarskim ród wzmacniał poprzez inicjowane małżeństwa. Taki system dawał mężczyznom z rodu Fujiwara zachowania władzy, a kobietom tytuł cesarzowych lub matek kolejnych cesarzy. Ostatnim monarchą sprawujący władzę był cesarz Daigo (885 r. - 930 r., panował 897 r. - 930 r.), za którego panowania oba urzędy zostały na krótko wzniesione. W końcowym okresie Heian powstał nowy system rządów ekscesarzy (insei), którzy próbowali wpływać na politykę po abdykacji, a swoje wpływy opierali na arystokracji prowincjonalnej. Przez znaczną część epoki panowała pokojowa atmosfera. Pod koniec wybuchł konflikt pomiędzy rodem Fujiwary i rodziny cesarskiej dotyczącej następstwa tronu.
W okresie Heian niepodzielnie panowała kulura arystokracji dworskiej. Charakteryzowała się wyrafinowaniem, uwielbieniem estetyki, piękna i elegancji. Głównym jej ośrodkiem była stolica wraz z dworem cesarskim i jego otoczeniem. Spadek zainteresowania kulturą chińską przyczynił się do tworzenia sztuki japońskiej. Poza poezją, w drugiej połowie IX w. pojawiały się utwory pisane prozą. Popularna była forma pamiętnika (nikki) oraz działalność historiograficzna i teologiczna. Artyści: Murasaki Shikibu, Sei Shonagon i Ono no Komachi. W malarstwie dominowała tematyka świecka o różnorodnej treści, wyrażana głównie za pomocą ilustracji do dzieł literackich (emakimono), obrazów na parawanach i wachlarzach.   Rozwinęła się kaligrafia, rzemiosło artystyczne oraz wykształcił się czysto japoński styl architektoniczny shindenzukuri (styl pawilonu sypialnianego). Podstawowa kategoria estetyczna aware (patos rzeczy) określała wrażliwość estetyczną i poziom kultury człowieka epoki, a w tym jego pozycję towarzyską. Powstały dwa gatunki synkretyczne, szkoła shingon shu* założona przez Kukaia** i tendai shu***, której twórcą był mnich Saisho (767 - 822). Doprowadziło to do powstawania masowego buddyzmu, który zaczął przenikać w różnych aspektach z rodzimą religią shinto.                

* shingon shu - Szkoła Prawdziwych Słów. Ezoteryczna szkoła japońskiego buddyzmu. Najblizsze związki lączą ja z buddyzmem i lajajskim buddyzmem Tybetu i Himalajów. Znana inaczej jako nauka tajemna (mikkyo)
** Kukai - Imię pośmiertne Kobo Daishi (Wielki mistrz Kobo). Reformator religijny, pisarz i uczony okresu Heian.
*** tendai shu - jedna z dwóch głównych szkół japońskiego buddyzmu. Nauki opierały się na Myoho renge kyo (sanskr. Saddharma pundarika, Sutra Lotosu Przedziwnego Prawa) i idei uniwersalności buddy zakładającej, że przejawia się we wszystkim.

Kamakura (1192 r. - 1333 r.) - Długo proces osłabiania władzy cesarskiej zakończył się w XII z powodu przejęcia władzy z rąk arystokracji przez przedstawicieli warstwy wojowników (bushi) i ustanowieniem pierwszych rządów wojskowych zwanych bafuku lub inaczej zwana siogunatem. Stolicą państwa, siedzibą cesarza i dworu pozostało Kioto, lecz ośrodek władzy politycznej został przeniesiony do miejscowości Kamakura (na południowy wschód od Tokio, prefektura Kanagawa). Innym określeniem tego systemu jest Kamakura bakufu.
Wykształcił się system feudalny i zaznaczył wzrost znaczenia prowincjonalnej arystokracji wojskowej. Rolę cesarza ograniczono do funkcji ceremonialnej i symbolicznej. W jego imieniu rządził regent (kampaku), jednak faktyczna władzę sprawował siogun. W tej epoce nastąpiło ponowne zainteresowanie Chinami, rozwijał się handel zamorski. Z kontynentu sprowadzano luksusowe towary: porcelanę, tkaniny, perfumy. Powstały różne odmiany buddyzmu m.in. jishu, jodo shu, jodo shinshu. Do kraju przeniknęła religia zen, która stała się inspiracją dla sztuki. W tej epoce panowała kultura dworska z okresu Heian oraz kultura wojowników. Powstały opowieści wojenne, nastąpił odwrót w malarstwie z tematyki sakralnej na rzecz tematyki świeckiej. Charakterystyczne dla epoki są rzeźby, które eksponują siłą i męskością. Rozwinął się przemysł wojenny. W Kamakurze powstał posąg Wielkiego Buddy.  
          

niedziela, 27 kwietnia 2014

Okresy historyczne: Jomon, Yayoi, Kofun

Jomon (ok 10 tys. l. p. n. e. - ok. 500 l. p. n. e.) - Okres prymitywnego społeczeństwa neolitycznego. Nazwa pochodzi od charakterystycznego motywu dekoracyjnego umieszczonego na wyrobach ceramicznych tej epoki, określany jako "ceramika sznurowa" (Jomon doki). Informacje na temat tego okresu opierają się przede wszystkim na znaleziskach archeologicznych. Układ społeczny wykazywał charakter matriarchalny. Grupy ludności zakładały  niewielkie osiedla, początkowo w pobliżu wybrzeży i zbiorników wodnych, co sprzyjało wytworzeniu się społeczeństwa plemiennego. Dopiero w środkowym i późnym okresie powstawały duże osady. Podstawę bytu ludności stanowiło zbieractwo, a wraz z doskonaleniem narzędzi także myślistwo i rybołówstwo. Z wykopalisk stwierdzono, że do wytwarzania narzędzi wykorzystywano: bambus, kamień gładzony, drewno, róg, muszle. Charakterystycznym dla okresu przedmiotem była ręcznie lepiona ceramika, uznawana za najstarszą na świecie. Miała żółto-pomarańczowo-brązowo kolor, prążkowaną powierzchnię oraz chropowate elementy dekoracyjne.
Pełniejszy obraz okresu zapewniają pagórki muszlowe (kaizuka) i gliniane figurki (dogu). Kopce z muszli usypywano w pobliżu osad. Prawdopodobnie stanowiły one element religijnej czci, a jednocześnie sposób utylizacji wykorzystanych zasobów. Pod nimi często znajdowano szkielety ludzkie. Dogu osiągały wysokość 40 cm. Odnaleziono ich ok 18 tys., w tym dużą część na terenie wschodniej Japonii. Spotkać je można było w mieszkalnych ziemiankach. Przedstawiały najczęściej wizerunki kobiet z wyraźnie zaznaczonymi częściami kobiecej anatomii, co symbolizował prawdopodobnie kult płodności biernej i matriarchalny kult kobiety. Występowały również wizerunki zwierząt oraz figurki w formie półludzkiej i półzwierzęcej. W późniejszym okresie uwage przykłuwało bogactwo, oryginalne stwoje i ornamenty. Na północy Japonii odnaleziono też tzw. kręgi kamienne, prawdopodobnie wyrażające kult kamienia lub słońca. W innych kręgach zwanych zegarami słonecznymi podłużne kamienie rozchodziły się promieniście od menhiru, tworząc krąg wewnętrzny. Mieścił się tam również krąg zewnętrzny, a między nimi liczne kamienie w różnych formach.  


Yayoi (ok. IV w. p.n. e. - III w. n. e.) - Nazwa pochodzi od charakterystycznej dla tego okresu ceramiki odkrytej w 1884 r. w Yayoi (dzielnica Tokio). Był to okres fal migracyjnych, które zapoczątkowały bardziej zaawansowane techniki uprawy ryżu tj. system irygacji, narzędzia z metalu, chociaż kamień i drewno nadal wykorzystywano do produkcji przedmiotów codziennego użytku. Większość tych innowacji przyszła na Kiusiu z Półwyspu Koreańskiego, skąd szybko rozpowszechniła się do centrum Japonii, a w środkowym i późnym okresie stopniowo na północny wschód kraju. Podstawę egzystencji stanowiło rolnictwo. Zajęciami dodatkowymi było myślistwo i rybołówstwo. Skok technologii doprowadził do zmian w strukturze społecznej, która rozwinęła kierunek społeczeństwa klasowego, np. zaczęły tworzyć się grupy rodowe, zalążek przyszłej arystokracji. W przeciwieństwie do poprzedniej epoki (Jomon) dominował system patriarchalny i wizerunek mężczyzny-wojownika. Cechą charakterystyczną dla tego okresu były dzwony z brązu (doutaku) zakopywane pojedynczo lyb po kilka na szczytach wzgórz lub na ścieżkach międzypolami ryżowymi. Prawdopodobnie pełniły one funkcje rytualne. Ceramika była nieszkliwiona, tworzona na kole garncarskim, wypalana w niskiej temperaturze.
Kulturę i poziom codziennego życia okresu Yayoi obrazują m.in. wykopaliska z Toro (prefektura Shizuoka). Znaleziska stamtąd świadczą o utrzymywaniu stałych kontaktów handlowych z kontynentem, istnieniu własności prywatnej (obecność działek ryżowych) i wyższej kultury.  

 
Kofun (III - VII w.) - Nazwę zawdzięcza kurhanom zwanym kofunami (usypane nad grobami ówczesnych władców. Powstawały dla jednego człowieka, ale często służyły jako grobowiec dla większej częsci osób. Do środka wkładano np. miecze, ceramikę.) Był to czas intensywnych kontaktów z kontynentem, które zaowocowały rozwojem materialnym i duchowym. Rozpowszechnienie narzędzi żelaznych rozwinęły rolnictwo, hodowlę, rzemiosło artystyczne i użytkowe. Wykształciły się rody (uji) opierające swą jedność na kulcie bóstwa rodowego (ujigami) oraz bogata arystokracja narodowa.
Okres ten jest również nazywany Yamato, ponieważ ośrodek władzy utrwalono w Yamato na półwyspie Kii. Państwo Yamato utrzymywało kontakt z Półwyspem Koreańskim i Chinami; posiadało wpływy w Mimanie (koreańska Imna),wspierało Królestwo Kudary (koreańska Pekdze) w walkach z Królestwem Shiragi ( koreańska Silla).
Schyłkowy okres Kofun można potraktować jako osobną epokę historyczną zwaną Asuka (592 r. - 710 r.) z powodu przemian politoczno - społecznych. Nazwa pochodzi od miasta będącego ówczesną siedzibą dworu. Po zabiciu głowy rodu, Sogi no Ikura (zm. 645r.) i definitywnym obaleniu władzy Sogów kilka lat później rozpoczął sie wieloletni proces zmian, który miał na celu utworzenie scentralizowanego państwa i aparatu administracyjnego pod rządami rodu cesarskiego, określany reformą Taika (Reformy Wielkiej Zmiany). Zapoczątkowano ja po wstąpieniu na tron cesarza Koutoku (597-654, panował 645-654).
Administracja została podzielona na urzędy cenrtalne i prowincjonalne. Za najwyższy organ centralny wyznaczono Wielką Radę Stanu (Dajoukan, Daijoukan), w której w skład weszli czterej ministrowie, radcy cesarscy, kontrolerzy i doradcy. Wprowadzono podział administracyjny i kontrolę ziemi opartą na systemie nadziałów ziem (handem sei). Ich podziału dokonywał cesarz, poddani byli zobowiązani do płacenia podatków. Powstała armia z poboru. Reformy miały wzmocnić pozycję monarchy, lecz nie odniosły danego celu. Stały się one początkiem podziału kraju, wojen domowych co doprowadziło do osłabienia władzy cesarskiej.  


niedziela, 20 kwietnia 2014

Okresy historyczne Japonii

Do czasów nowożytnych czas historyczny wyznaczały ery panowania władców Japonii (nengo). System ten został oparty na wzorcu chińskim i użyto go po raz pierwszy w 645 roku.
Nazwy czasów zmieniały się od ważnych wydarzeń np. występowanie na tron poszczególnych cesarzy. Zmieniano je często, nawet w trakcie jednego panowania, przeważnie z powodów politycznych lub dla odwrócenia złego losu. Poszczególne etapy historii określone zostały w większości na podstawie lokalizacji ośrodków dominującej w danym czasie władzy.
Okresy ich trwania nie określały żadnej reguły w odróżnieniu od Chin.

Druga metoda periodyzacji (jidai) została przyjęta i najczęsciej stosowana przez japońskich historyków, została spopularyzowana i XIX w. Poszczególne etapy zostały określone w większości na podstawie ośrodków dominującej w danym czasie władzy. Różnica w datowaniu początku i końca okresów wynikają z różnej interpretacji wydarzeń i procesów historycznych.

Ogólnie przyjęta periodyzacja dziejów:

Jomon - 10 tys. l. p. n. e. - ok. 500 l. p. n. e.
Yayoi - ok. IV w p. n. e. do III w n. e.
Kofun - III w - VII w
Nara - 710 r. - 794 r.
Heian - 794 r. - 1192 r.
Kamakura - 1192 r. - 1333 r.
Muromachi - 1333 r. - 1573 r.
Azuchi Momoyama - 1573 r. - 1603 r.
Edo - 1603 r. - 1868 r.
Meiji - 1868 r. - 1912 r.
Taishou - 1912 r. - 1926 r.
Shouwa - 1926 r. - 1989 r.
Heisei - od 1989 r.

Podział administracyjny

Japonia jest podzielona na 43 prefektury (ken), okręg metropolitalny Tokio (to), dwa miasta wydzielone albo inaczej okręgi miejskie Osaka (fu) i Kioto (fu) oraz dystrykt Hokkaido (dou).
W 1871 roku na skutek reformy terytorialnej zlikwidowano dotychczasowe hany* .
W ich miejsce powstały trzysta dwie prefektury i trzy miasta wydzielone. Do 1888r. ich liczba zmniejszyła się do obecnej.
W powojennej konstytucji** uwzględniono prawo prefektur do autonomii lokalnej, której zakres i zasady precyzowała ustawa. Zgodnie z nią władze lokalne przejęły kwestie związane z wyborami gubernatora prefektury, sprawy sądownicze na szczeblu okręgowym, policji i straży pożarnej oraz edukacji.

Geograficznie Wyspy Japońskie są podzielone na osiem regionów:
- Hokkaido
- Tohoku; prefektury Akita, Aomori, Iwate, Yamagata, Fukushima, Miyagi
- Kanto; Tokio i prefektury Gunma, Tochigi, Ibaraki, Saitama, Chiba, Kanagawa
- Chubu; prefektury Aichi, Fukui, Gifu, Ishikawa, Nagano, Niigata, Shizuoka, Toyama, Yamanashi
- Kansai (zwany też Kinki); Kioto, Osaka i prefektury Nara, Wakayama, Mie, Hyougo, Shiga
- Chugoku; prefektury Okayama, Hiroshima, Yamaguchi, Tottori, Shimane
- Sikoku; prefektury Kagawa, Tokushima, Ehime, Kochi
- Kiusiu z Okinawa; prefektury Fukuoka, Ouita, Nagasaki, Saga, Kumamoto, Miyazaki, Kagoshima, Okinawa



*W okresie Edo (1603 - 1868) han był podstawową jednostką struktury państwowej zwanej systemem bakuhan stworzonym przez Tokugawę Ieyasu. Miano to przysługiwało regionowi, którego roczna zdolność produkcyjna przekraczała 10tys. koku (ryżu).

**Utworzono ją 3 listopada 1946 roku (weszła w życie dopiero pół roku później).