Jomon (ok 10 tys. l. p. n. e. - ok. 500 l. p. n. e.) - Okres prymitywnego społeczeństwa neolitycznego. Nazwa pochodzi od charakterystycznego motywu dekoracyjnego umieszczonego na wyrobach ceramicznych tej epoki, określany jako "ceramika sznurowa" (Jomon doki). Informacje na temat tego okresu opierają się przede wszystkim na znaleziskach archeologicznych. Układ społeczny wykazywał charakter matriarchalny. Grupy ludności zakładały niewielkie osiedla, początkowo w pobliżu wybrzeży i zbiorników wodnych, co sprzyjało wytworzeniu się społeczeństwa plemiennego. Dopiero w środkowym i późnym okresie powstawały duże osady. Podstawę bytu ludności stanowiło zbieractwo, a wraz z doskonaleniem narzędzi także myślistwo i rybołówstwo. Z wykopalisk stwierdzono, że do wytwarzania narzędzi wykorzystywano: bambus, kamień gładzony, drewno, róg, muszle. Charakterystycznym dla okresu przedmiotem była ręcznie lepiona ceramika, uznawana za najstarszą na świecie. Miała żółto-pomarańczowo-brązowo kolor, prążkowaną powierzchnię oraz chropowate elementy dekoracyjne.
Pełniejszy obraz okresu zapewniają pagórki muszlowe (kaizuka) i gliniane figurki (dogu). Kopce z muszli usypywano w pobliżu osad. Prawdopodobnie stanowiły one element religijnej czci, a jednocześnie sposób utylizacji wykorzystanych zasobów. Pod nimi często znajdowano szkielety ludzkie. Dogu osiągały wysokość 40 cm. Odnaleziono ich ok 18 tys., w tym dużą część na terenie wschodniej Japonii. Spotkać je można było w mieszkalnych ziemiankach. Przedstawiały najczęściej wizerunki kobiet z wyraźnie zaznaczonymi częściami kobiecej anatomii, co symbolizował prawdopodobnie kult płodności biernej i matriarchalny kult kobiety. Występowały również wizerunki zwierząt oraz figurki w formie półludzkiej i półzwierzęcej. W późniejszym okresie uwage przykłuwało bogactwo, oryginalne stwoje i ornamenty. Na północy Japonii odnaleziono też tzw. kręgi kamienne, prawdopodobnie wyrażające kult kamienia lub słońca. W innych kręgach zwanych zegarami słonecznymi podłużne kamienie rozchodziły się promieniście od menhiru, tworząc krąg wewnętrzny. Mieścił się tam również krąg zewnętrzny, a między nimi liczne kamienie w różnych formach.
Yayoi (ok. IV w. p.n. e. - III w. n. e.) - Nazwa pochodzi od charakterystycznej dla tego okresu ceramiki odkrytej w 1884 r. w Yayoi (dzielnica Tokio). Był to okres fal migracyjnych, które zapoczątkowały bardziej zaawansowane techniki uprawy ryżu tj. system irygacji, narzędzia z metalu, chociaż kamień i drewno nadal wykorzystywano do produkcji przedmiotów codziennego użytku. Większość tych innowacji przyszła na Kiusiu z Półwyspu Koreańskiego, skąd szybko rozpowszechniła się do centrum Japonii, a w środkowym i późnym okresie stopniowo na północny wschód kraju. Podstawę egzystencji stanowiło rolnictwo. Zajęciami dodatkowymi było myślistwo i rybołówstwo. Skok technologii doprowadził do zmian w strukturze społecznej, która rozwinęła kierunek społeczeństwa klasowego, np. zaczęły tworzyć się grupy rodowe, zalążek przyszłej arystokracji. W przeciwieństwie do poprzedniej epoki (Jomon) dominował system patriarchalny i wizerunek mężczyzny-wojownika. Cechą charakterystyczną dla tego okresu były dzwony z brązu (doutaku) zakopywane pojedynczo lyb po kilka na szczytach wzgórz lub na ścieżkach międzypolami ryżowymi. Prawdopodobnie pełniły one funkcje rytualne. Ceramika była nieszkliwiona, tworzona na kole garncarskim, wypalana w niskiej temperaturze.
Kulturę i poziom codziennego życia okresu Yayoi obrazują m.in. wykopaliska z Toro (prefektura Shizuoka). Znaleziska stamtąd świadczą o utrzymywaniu stałych kontaktów handlowych z kontynentem, istnieniu własności prywatnej (obecność działek ryżowych) i wyższej kultury.
Kofun (III - VII w.) - Nazwę zawdzięcza kurhanom zwanym kofunami (usypane nad grobami ówczesnych władców. Powstawały dla jednego człowieka, ale często służyły jako grobowiec dla większej częsci osób. Do środka wkładano np. miecze, ceramikę.) Był to czas intensywnych kontaktów z kontynentem, które zaowocowały rozwojem materialnym i duchowym. Rozpowszechnienie narzędzi żelaznych rozwinęły rolnictwo, hodowlę, rzemiosło artystyczne i użytkowe. Wykształciły się rody (uji) opierające swą jedność na kulcie bóstwa rodowego (ujigami) oraz bogata arystokracja narodowa.
Okres ten jest również nazywany Yamato, ponieważ ośrodek władzy utrwalono w Yamato na półwyspie Kii. Państwo Yamato utrzymywało kontakt z Półwyspem Koreańskim i Chinami; posiadało wpływy w Mimanie (koreańska Imna),wspierało Królestwo Kudary (koreańska Pekdze) w walkach z Królestwem Shiragi ( koreańska Silla).
Schyłkowy okres Kofun można potraktować jako osobną epokę historyczną zwaną Asuka (592 r. - 710 r.) z powodu przemian politoczno - społecznych. Nazwa pochodzi od miasta będącego ówczesną siedzibą dworu. Po zabiciu głowy rodu, Sogi no Ikura (zm. 645r.) i definitywnym obaleniu władzy Sogów kilka lat później rozpoczął sie wieloletni proces zmian, który miał na celu utworzenie scentralizowanego państwa i aparatu administracyjnego pod rządami rodu cesarskiego, określany reformą Taika (Reformy Wielkiej Zmiany). Zapoczątkowano ja po wstąpieniu na tron cesarza Koutoku (597-654, panował 645-654).
Administracja została podzielona na urzędy cenrtalne i prowincjonalne. Za najwyższy organ centralny wyznaczono Wielką Radę Stanu (Dajoukan, Daijoukan), w której w skład weszli czterej ministrowie, radcy cesarscy, kontrolerzy i doradcy. Wprowadzono podział administracyjny i kontrolę ziemi opartą na systemie nadziałów ziem (handem sei). Ich podziału dokonywał cesarz, poddani byli zobowiązani do płacenia podatków. Powstała armia z poboru. Reformy miały wzmocnić pozycję monarchy, lecz nie odniosły danego celu. Stały się one początkiem podziału kraju, wojen domowych co doprowadziło do osłabienia władzy cesarskiej.
Pełniejszy obraz okresu zapewniają pagórki muszlowe (kaizuka) i gliniane figurki (dogu). Kopce z muszli usypywano w pobliżu osad. Prawdopodobnie stanowiły one element religijnej czci, a jednocześnie sposób utylizacji wykorzystanych zasobów. Pod nimi często znajdowano szkielety ludzkie. Dogu osiągały wysokość 40 cm. Odnaleziono ich ok 18 tys., w tym dużą część na terenie wschodniej Japonii. Spotkać je można było w mieszkalnych ziemiankach. Przedstawiały najczęściej wizerunki kobiet z wyraźnie zaznaczonymi częściami kobiecej anatomii, co symbolizował prawdopodobnie kult płodności biernej i matriarchalny kult kobiety. Występowały również wizerunki zwierząt oraz figurki w formie półludzkiej i półzwierzęcej. W późniejszym okresie uwage przykłuwało bogactwo, oryginalne stwoje i ornamenty. Na północy Japonii odnaleziono też tzw. kręgi kamienne, prawdopodobnie wyrażające kult kamienia lub słońca. W innych kręgach zwanych zegarami słonecznymi podłużne kamienie rozchodziły się promieniście od menhiru, tworząc krąg wewnętrzny. Mieścił się tam również krąg zewnętrzny, a między nimi liczne kamienie w różnych formach.
Yayoi (ok. IV w. p.n. e. - III w. n. e.) - Nazwa pochodzi od charakterystycznej dla tego okresu ceramiki odkrytej w 1884 r. w Yayoi (dzielnica Tokio). Był to okres fal migracyjnych, które zapoczątkowały bardziej zaawansowane techniki uprawy ryżu tj. system irygacji, narzędzia z metalu, chociaż kamień i drewno nadal wykorzystywano do produkcji przedmiotów codziennego użytku. Większość tych innowacji przyszła na Kiusiu z Półwyspu Koreańskiego, skąd szybko rozpowszechniła się do centrum Japonii, a w środkowym i późnym okresie stopniowo na północny wschód kraju. Podstawę egzystencji stanowiło rolnictwo. Zajęciami dodatkowymi było myślistwo i rybołówstwo. Skok technologii doprowadził do zmian w strukturze społecznej, która rozwinęła kierunek społeczeństwa klasowego, np. zaczęły tworzyć się grupy rodowe, zalążek przyszłej arystokracji. W przeciwieństwie do poprzedniej epoki (Jomon) dominował system patriarchalny i wizerunek mężczyzny-wojownika. Cechą charakterystyczną dla tego okresu były dzwony z brązu (doutaku) zakopywane pojedynczo lyb po kilka na szczytach wzgórz lub na ścieżkach międzypolami ryżowymi. Prawdopodobnie pełniły one funkcje rytualne. Ceramika była nieszkliwiona, tworzona na kole garncarskim, wypalana w niskiej temperaturze.
Kulturę i poziom codziennego życia okresu Yayoi obrazują m.in. wykopaliska z Toro (prefektura Shizuoka). Znaleziska stamtąd świadczą o utrzymywaniu stałych kontaktów handlowych z kontynentem, istnieniu własności prywatnej (obecność działek ryżowych) i wyższej kultury.
Kofun (III - VII w.) - Nazwę zawdzięcza kurhanom zwanym kofunami (usypane nad grobami ówczesnych władców. Powstawały dla jednego człowieka, ale często służyły jako grobowiec dla większej częsci osób. Do środka wkładano np. miecze, ceramikę.) Był to czas intensywnych kontaktów z kontynentem, które zaowocowały rozwojem materialnym i duchowym. Rozpowszechnienie narzędzi żelaznych rozwinęły rolnictwo, hodowlę, rzemiosło artystyczne i użytkowe. Wykształciły się rody (uji) opierające swą jedność na kulcie bóstwa rodowego (ujigami) oraz bogata arystokracja narodowa.
Okres ten jest również nazywany Yamato, ponieważ ośrodek władzy utrwalono w Yamato na półwyspie Kii. Państwo Yamato utrzymywało kontakt z Półwyspem Koreańskim i Chinami; posiadało wpływy w Mimanie (koreańska Imna),wspierało Królestwo Kudary (koreańska Pekdze) w walkach z Królestwem Shiragi ( koreańska Silla).
Schyłkowy okres Kofun można potraktować jako osobną epokę historyczną zwaną Asuka (592 r. - 710 r.) z powodu przemian politoczno - społecznych. Nazwa pochodzi od miasta będącego ówczesną siedzibą dworu. Po zabiciu głowy rodu, Sogi no Ikura (zm. 645r.) i definitywnym obaleniu władzy Sogów kilka lat później rozpoczął sie wieloletni proces zmian, który miał na celu utworzenie scentralizowanego państwa i aparatu administracyjnego pod rządami rodu cesarskiego, określany reformą Taika (Reformy Wielkiej Zmiany). Zapoczątkowano ja po wstąpieniu na tron cesarza Koutoku (597-654, panował 645-654).
Administracja została podzielona na urzędy cenrtalne i prowincjonalne. Za najwyższy organ centralny wyznaczono Wielką Radę Stanu (Dajoukan, Daijoukan), w której w skład weszli czterej ministrowie, radcy cesarscy, kontrolerzy i doradcy. Wprowadzono podział administracyjny i kontrolę ziemi opartą na systemie nadziałów ziem (handem sei). Ich podziału dokonywał cesarz, poddani byli zobowiązani do płacenia podatków. Powstała armia z poboru. Reformy miały wzmocnić pozycję monarchy, lecz nie odniosły danego celu. Stały się one początkiem podziału kraju, wojen domowych co doprowadziło do osłabienia władzy cesarskiej.
